SAMSUN LADİK

SAMSUN/LADİKİlçemizin kuruluşu M.Ö. yıllara dayanır.İlçenin isminin nereden geldiği hakkında kesin olmamakla beraber çeşitli rivayetler vardır. Bunlara göre; İlçenin Amasya Hükümdarı VIII. Büyük Mitridat'ın (M.Ö. 131) eşi LAODİKYA tarafından kurulduğu, sonradan bu ismin kullanıla kullanıla LADİK şeklinde söylenmeye başlandığı belirtilmekledir.

Evliya Çelebi Seyahatnamesinde; şehrin Amasya Hükümdarları'ndan HAVİK tarafından kurulduğu ileri sürülmekte, sonraları ismin Ladik olarak değiştirildiği bildirilmektedir.

Türk Kabileleri'nden olan Melik Alımcı Danişment Gazi'nin İladik Hatun ismindeki kızına izafeten Ladik denildiği ileri sürülmekledir. Yakın zamana kadar özellikle köylerdeki vatandaşlar ilçeye İLADİK veya İLEDİK demişlerdir.

Evliya ÇELEBİ'de şehrin ismiyle alakalı olarak "Amasya Kayserleri'nden "Havik" denilen zat yaptırmıştır. Çeşitli kimseler eline geçtikten sonra, Danişmentliler'den Melik Gazi gelip burayı fetheder. Kumandanlarından Selman Han: "Sancağı kale üzerine dikmeyelim" der. Melik Gazi: "La! (Hayır) Dik sancağı" der. Bunun üzerine, bu konuşma kalenin ismi olur: "Lâdik şehri kalesi' derler." demektedir.

Ladik, 1414 yılında, Canik Beyleri'nin Osmanlılar'a katılmasıyla birlikle Cumhuriyet dönemine kadar Sivas Sancağına bağlı Amasya Vilayeti sınırları içerisinde kalmıştır. Sık sık meydana gelen depremlerden dolayı tarihi kalıntıları görmek zordur.

İLKÇAĞ DÖNEMİ (M.Ö. 3000 - M.S. 375)
    1940-1941 yıllarında Türk Tarih Kurumu'nca Yük Tepe (Salur Tepe) ve Höyük Tepe'de yapılan araştırma ve kazılarda bulunan bulgulardan, Lâdik'in. İlk Çağ devrine ait bir yerleşim birimi olduğu tespit edilmiştir.

HİTİT DÖNEMİ (M.Ö. 1500 - 1200)
    Başkentleri bugünkü Çorum - Boğazköy dolaylarındaki Hattuşaş olan Hititlerin, Samsun İli sınırlarında yapılan kazı ve araştırma çalışmalarına göre bu bölgeye de hakim oldukları tespit edilmiştir. Lâdik Kalesi'nde yapılan kazı çalışmalarında da Hitit kalıntılarına rastlanması, Hititlerin Lâdik civarında hüküm sürdürdüklerini ortaya çıkarmıştır.

PERSLER DÖNEMİ (M.Ö. 550 - 332)
    M.Ö. VII. yüzyıl sonlarında orta batı İran Yaylası'nda bağımsız devlet kuran Med Oymakları, Asur Devleti'ni yıktıktan sonra Doğu Aanadolu'yu istila ederler.

Medler, İran'da kurulan Persler karşısında bozguna uğrayınca Persler, Karadeniz Kıyıları'ndaki yaylalara egemen olurlar. Bu arada "Samsun Kapadokya Askeri Valiliği" denilen büyük eyaletin sınırları içine yerleşirler.

Yaylalarda hakimiyet kuran Perslerin, Lâdik Yaylası'nda da yaşadıkları varsayılmaktadır.

OSMANLI DÖNEMİ
    Lâdik, 1414 yılında Kubatoğulları'nın Osmanlılara katılmasıyla, Sivas Sancağı'na bağlı Amasya İli sınırları içinde kalır. Bu arada Amasya'da valilik yapan şehzadelerin mesire yeri olarak tarihte yerini alır. Bir çok devlet büyüğünü ağırlar. Bu dönemde birçok tarihi eser yapıldı ise de büyük depremlerde bunların çoğu yıkılmıştır. Son Osmanlı kalıntısı olan bedesten ve çarşısı da 1943 yılında yıkılır.


    Deprem ve zamana bağlı olarak doğal yıpranmaların yanı sıra geçmişte tarihsel dokunun korunmasına yönelik olarak fazla ihtimam gösterilmemiş olması Ladik açısından bir talihsizliktir. Zira Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'ndeki "Şehzade Bayazid-i Veli Amasya'da mutasarrıf iken her sene altı ay gelip Lâdik'te kalırdı. Bu yüzden şehirde güzel bir has bahçe yapıp bırakmıştır ki hala bahçe ustası, kırk atlet bostancı hademesi ve korucuları vardır. Çayırı büyük mirahor tarafından korunur. Şehir merhum Sultan Ahmed Han'ın Validesi Bülbül Hatun'un vakfı olup ahalisi vergiden muaftır. Sivas Eyaleti Valisi tarafından dahi bu şehre adam gönderilip müdahale edilemez ifadelerinden anlaşılacağı üzere Osmanlı Dönemi'nde şehir bir anlamda korunmuş özel bölge statüsündedir.

GÜNÜMÜZ

    Günümüzde ise Ladik ilerleyen sayfalarda detaylarını da göreceğiniz kayak merkezi, göl ile ilgili yapılan yatırımlar ve Hamamayağı Kaplıcası'nın etkin tanıtımları sayesinde kendi kabuğuna çekilmişken ve sürekli göç veren bir ilçe olmaktan çıkarak bölgenin cazibe merkezi olmaya aday durumdadır. Bu sayede Ladik'in tarihindeki güzel günlerine zamanla dönmesi umulabilir. Nitekim aşağıdaki rakamlar bize o dönemlerde Ladik'in sosyal ve kültürel hareketlilik anlamda oldukça etkin olduğunu göstermektedir.       






                                         COĞRAFİ KONUM     




  

İlçe 36 (doğu) boylam, 41 (kuzey) enlem dereceleri arasında yer alır. İlçenin yüzölçümü 575 km2 olup, km² başına ortalama 38 kişi düşer. Rakımı 950 metredir. İlçede kara iklimi hüküm sürmekte olduğundan, kışlar uzun ve sert, yazlar ise serin geçmektedir.

a. Dağları

Engebeli bir araziye sahip olan Lâdik'in güney bölümünde, bir kısmı Amasya İli sınırları içerisinde uzanan, Akdağ bulunur. Dağın en yüksek yeri Soğanlı Köyü civarındaki uzantısıdır. Buradaki yükseklik ortalama 1370 metredir.

İlçenin kuzeyinde Ahmetsaray ve Salur Köyü hudutlarından başlayarak, Karaabdal Köyü ve Karaabdal Deresi hudutları içerisinde devam eden Canik Dağları uzanır. Burası Kavak-Lâdik ilçe sınırını oluşturur.

Hamamayağı'ndan başlayarak Ayvalı, İnkaya, Aslantaş Köyleri civarında "Çiğdem Tepe" adını alan, ortalama 970 metre yüksekliğe sahip olan tepelikler ilçe arazisini ikiye ayırır ve Destek Boğazı'nda Akdağ ile birleşir.

b. Akarsuları

İlçenin en önemli akarsuyu Yeşilırmak'ın bir kolu olan Tersakan Çayı'dır. Tersakan Çayı Lâdik Gölü'nden doğar. İlkbahar ve kış mevsimlerinde, bol su ile, kendisini besleyen Kürtlü Deresi'ne karışarak Yeşilırmak'a ulaşır. Ters akışından dolayı "Tersakan" adını almıştır.

c. Gölleri

(1). Ladik Gölü

Ladik  Gölü ilçenin en büyük doğal gölüdür. 262 hektarlık bir alana sahip olan gölün bir kısmı sazlık ve bataklıktır. Üzerinde, yüzen adacıklar (torf madeni) bulunmaktadır.

Devlet Su İşleri göl yatağının ıslahı çalışmaları için 1933 yılında çeşitli incelemeler yaparak, 1951 yılında Kıranboğaz ve Mazlumoğlu Köyleri arasında bir regülatör yaptırmıştır. Böylece göl suyunun seviyesi 3.10 metre yükseltilmiş ve su toplama kapasitesi 8.500.000 metre küpe çıkartılmıştır.

Daha sonra gölün kenar kısmı yükseltilmiş; 837.6 hektar alan içersinde su toplama kapasitesi 45.000.000 m3'e ulaşmıştır. Bu sayede toplanan sularla Suluova İlçesi Yedikır Barajı'nı besleyerek, 88.000 dekar alanı sulayacak duruma gelmiştir.



                                                     İLÇEMİZİN HARİTASI

                                                                                             

SAMSUN şirin ilçesi LADİK

                                             SAMSUN                                                                                              Samsun, Türkiye'nin bir ili ve en kalabalık on altıncı şehri. Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alır ve bölgenin en kalabalık şehridir. On yedi ilçenin bulunduğu Samsun'un genel yönetimi Samsun Büyükşehir Belediyesi ve valilik tarafından sağlanmaktadır. Kuzeyinde Karadeniz, doğusunda Ordu, güneyinde Tokat ve Amasya, batısında ise Çorum ve Sinop illeri ile çevrilidir.Karadeniz Bölgesi'nin eğitim, sağlık, sanayi, ticaret, ulaşım ve ekonomi açılarından en gelişmiş şehri olan Samsun kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerden olup "Karadeniz'in Başkenti" ve "Atatürk'ün Şehri" olarak tanıtılmaktadır. Karayollarıyla Karadeniz Bölgesi'ni İç Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi'ne bağlayan Samsun aynı zamanda bir liman şehridir ve geniş hinterlandı ile bir lojistik merkezidir.Yerleşim geçmişi MÖ 60000 yılına dek uzanan Samsun'a yerleşen ilk topluluk MÖ 5000-3500 arasında buraya gelenKaşkalardır. Kaşkaların ardından Hitit ve Amazon dönemlerini yaşayan şehir MÖ 1182 ile MÖ 546 yılları arasında sürekli el değiştirmiş ve bu yıldan itibaren Pers hakimiyetine girmiştir. Perslerin ardından Pontus, Roma, Bizans egemenliği gören Samsun bunların ardından bir Ceneviz kolonisi haline gelmiştir. Bu dönemde Danişmendliler Beyliği tarafından kuşatılan Samsun alınamamış ve şehrin hemen yanına "Müslüman Samsun" adıyla yeni bir şehir kurulmuştur.  I. Mehmed dönemine dek iki Samsun şehri de varlığını sürdürmüş, bu dönemde her iki şehir de Osmanlı Devleti topraklarına katılarak birleştirilmiştir.1422-1428 yılları arasında Osmanlı hakimiyetinden çıkan Samsun tekrar Osmanlı toprağı olmuş ve 1923 yılında Türkiye Cumhuriyetinin ilanına dek bu durumunu sürdürmüştür.Türkiye'nin kurulmasına dek uzanan ve 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışıyla başlayan sürecin başlangıç durağı olması nedeniyle özel bir konumu bulunan Samsun "19 Mayıs Kenti" olarak anılmakta ve 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'na ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca 1938 yılında resmî bayram ilan edilen 19 Mayıs günü 1926 yılından beri Samsun'da "Gazi Günü" adıyla kutlanmaktaydı. Mustafa Kemal Atatürk de 19 Mayıs'a verdiği önemi o günü doğum günü olarak kabul ederek göstermiştir.


                     LADİK benim ilçem                                          
                
Ladik saat kulesi.Bu saat kulesinin en alt kısmında dükkanlar bulunmaktadır.Dükkanların üstünde ise geniş bir avlu vardır.Bu avluda çay içme mekanları bulunmaktadır.   
                                                      
                   
Akdağ kayak merkezi.Kışın kayak yazın ise çim kayağı yapılmaktadır.Bu bölgeye çıkıldığı zaman Ladik ilçesi baştan başa muhteşem bir şekilde gözükmektedir.Yazları hava sıcak olsa bile bu bölgeye çıkıldığı zaman kısa kolla durulamamaktadır. 

                            
     
 Ladik Belediye tesisleri.Bu tesislerin akşam görüntüsüdür.Burada çeşitli aktiviteler yapılmaktadır.çocuklar için parklar , çay içme mekanları ve temel reis ve ailesinin maketleri yer almaktadır.Gitmenizi tavsiye ederim.   

                        
             Ladik Akdağ kayak merkezi.Kış manzarası.  
                                                                       
                        
                                    Ladik yaylaları.
  
                         
                            Ladik yolundan bir görüntü.  

                       

  Ladik ilçesinin bir de gölü bulunmaktadır.Bu gölün bir özelliği de üstünde bulunan toprakların suda ilerlemesidir.Bu topraklara yüzen adalarda denir.Yüzen adaların toprakları çiçeklerde de kullanılır.    

          
 Ladik tesislerinin göl üzerindeki köprüden görünümü.                                                                                                                                                 
  Ladik ilçesinin uzaktan görünümü.Kışın Ladik de kartpostallık      görüntüler oluşur.

SAMSUN YÖRESİNİN ÖZELLİKLERİ:                                                                                      

Coğrafya

Samsun, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer almaktadır. 2014'ten önce merkezi oluşturan Atakum, Canik, İlkadım ve Tekkeköy 661m²'lik bir alanı oluşturmaktadır. İl merkezinin kuzeyinde Karadeniz, batısında Bafra ve Ondokuzmayıs ilçeleri, güneyinde Kavak ile Asarcık ilçeleri ve doğusunda ise Çarşamba yer almaktadır. 605.319 kişilik merkez nüfusuyla Samsun, Karadeniz Bölgesi'nin en kalabalık ikinci ili olan Trabzon'un merkez ilçesi Ortahisar'dan 299.033 kişi daha kalabalıktır^]ve Karadeniz Bölgesi'nin en kalabalık şehir merkezidir.

Bitki örtüsü                                                                                       İlin genelinde zengin ormanlara sahip olan Samsun'un büyükşehir ilçelerindeki ovalık yerlerde orman örtüsü yok denecek kadar azdır. Şehrin eğimli yerlerinde 1.200 metreye kadar olan kesimlerinde kayın, meşe, kestane, gürgen, dişbudak gibi geniş yapraklı ağaçlar yer alırken; 1.200 metre yukarısında ise iğne yapraklı ağaçlar bulunmaktadır.  

    İklim     İlin genelinde zengin ormanlara sahip olan Samsun'un büyükşehir ilçelerindeki ovalık yerlerde orman örtüsü yok denecek kadar azdır. Şehrin eğimli yerlerinde 1.200 metreye kadar olan kesimlerinde kayın, meşe, kestane, gürgen, dişbudak gibi geniş yapraklı ağaçlar yer alırken; 1.200 metre yukarısında ise iğne yapraklı ağaçlar bulunmaktadır .

Geleneksel yemekler:                                                                  Samsun güzel bir şehir olduğu için yemekleri de güzeldir.Mısır ile buğday   unundan yapılan kuymak, yarmasından yapılan çorba ile en çok tüketilen tahıldır.Samsun pidesi şehrin en bilinen yiyeceğidir. Ayrıca kaz, hindi, ördek ya da tavukla yapılabilen tirit adı verilen yemek de geleneksel yemeklerdendir. Bunlara ek olarak genelde düğünlerde yapılan keşkek ile Çarşamba kıvratması, Samsun simidi, mısır çorbası ve yoğurtlu çorba da şehrin tanınan yiyeceklerindendir.Samsun'da en çok tüketilen deniz ürünü ise tavası, buğulaması yapılan, ekmeğe ve pilava katılan ayrıca tuzlanarak da saklanabilen hamsidir. 

Samsun pidesi:                                                            

Tirit:                                                                                           

TİRİT TARİFİ:Kazın yağıyla yufka ekmeği yağlanır.Kazın suyuyla bulgur pilavı pişirilir,bulgur pilavı piştikten sonra üstüne kazın eti konur,kazın yağına bandırılan yufka yanına konur ve afiyetle yenir.   

Keşkek:                                                                                                                   TARİFİ:Keşkeklik buğday akşamdan ıslanır.Ondan sonra tencereye konur eti ile beraber pişirilir.Piştikten sonra güzelce karıştırılır,üstüne tereyağlı sosu dökülür afiyetle yenir.